DİJİTAL ŞİDDET TÜRLERİ

-Israrlı Takipçilik (Stalking)
Tanıdığımız veya tanımadığımız kişiler tarafından devamlı olarak kontrol edilmemizi ifade eden şiddet biçimidir. Sürekli aranmak, son görülme saatlerini kontrol etmek, mesaj atarak nerede olunduğunu denetlemek ve kontrol sağlayabilmek için konum istemek gibi unsurla dijital şiddetin göstergeleridir.

-Cinsel İçerikli Mesajlaşmanın İfşa Edilmesi (Sexting)
Kişilerin kendi istekleri ile gerçekleşen fakat kendi istekleri olmadan bu mesajların yayılması ile sonuçlanan bir şiddet türüdür. Kişilerin kendi rızası ile paylaşılan cinsel içerikli mesajlar dijital şiddet sayılmamaktadır.

-İntikam Pornografisi (Revenge Porn)
Kişinin kendi isteği ile göndermiş olduğu çıplak fotoğraflarının veya videolarının, isteği olmadan pornografik sitelerde paylaşılması, başka insanlara gönderilmesi gibi davranışlarda bulunulması intikam pornografisi olarak kavramlaşmış bir dijital şiddet türü olarak bilinmektedir.

-Etek Altı Görüntü Kaydı (Upskirting)
Kadınların kıyafetlerinin altından izinsiz olarak fotoğraflarının veya videolarının çekilerek sosyal platformlarda paylaşılması bunu yaparken telefon, fotoğraf makinası gibi teknolojik aletlerin kullanıldığı dijital şiddet türüdür.

-Kurban Suçlama (Victim Blaming)
Bir kişinin kendi isteği ile yaptığı bir paylaşım sonrası dijital şiddet ile karşılaşması ve bu şiddetle karşılaşma sonrası başkaları tarafından karşılaştığı durumu hak ettiğinin ima edilmesi durumudur. Sıklıkla karşılaşılan bir şiddet türüdür.

Peki, dijital şiddetin artmasına sebep olan faktörler neler?
İnternet ve internet aracılığı ile kullandığımız sosyal medya platformları hepimizin duygu ve düşüncelerini rahatça ifade edebilmemize, birçok paylaşımı yapabilmemize imkân tanıyor. Bizler internette birçok şeyi kendi adımıza özgürce yaparken bazı kişiler ise bu özgürlük imkânını kendi kimliklerini gizleyerek yapmayı tercih edebiliyor. Dolayısıyla bu durum dijital şiddete de zemin hazırlayabiliyor. Kendi kimliğini saklayarak karşısındaki kişiye kin kusma, hakaret etme, aşağılama gibi davranışlar gösterilebiliyor. Karşıdaki kişide ne gibi bir hasara yol açabileceği, ne hissedeceği hesaba katılmadan gösterilen bu davranışlar uzun vadede büyük sıkıntılara yol açabiliyor. Empatiden yoksun kimselerin bu tür şiddet içerikli davranışlar göstermesi belki de birçok sorundan kaynaklı. Bunun, aile içi iletişim kopukluğu ve aileden kaynaklı farklı sorunlar, interneti aşırı ve bilinçsiz bir şekilde kullanma, altta yatan psikolojik sorunlar gibi birçok sebebi olabilir. Dijital şiddetin yaygınlaşmasına zemin hazırlayan çok fazla etken olabilir.

Hangi Eylemler Siber Zorbalık Kapsamına Girer?

Aşağıda siber zorbalık kapsamına giren davranışlar sıralanmıştır. Çevrimiçi ortamlarda kendiniz, bir yakınınız veya çocuğunuz bu durumlara maruz kalıyorsa siber zorbalıkla karşı karşıyasınız demektir.

Dedikodu: Kamuoyunda spekülasyon oluşturma. Çevrimiçi ortamlarda hakkınızda kasıtlı ve alenen dedikodu yapılması.

Dışlama: Bir grup arkadaştan bir kişiyi ayırma. Özellikle okulda başlayan ve siber ortamda devam eden dışlanma.

Taciz: Sürekli ve kasıtlı olarak yapılan zarar verici ve rahatsız edici davranışlar.

Takip: Her an izlenildiğini hissetme. İnternette başlayıp, gerçek hayata yansıyan takip ediliyormuş hissi.

Trollemek: Kasten ve maksatlı olarak yapılan provokasyon (kışkırtma) ve örtülü hakaret, sabote.

Yorumlar: Yazı, fotoğraf, video yoluyla yapılan hakaret ve küfür içeren negatif iletiler. Saygısızlık: İletişimde haddi aşmak ve bunu devam ettirmek.

Sahte Hesap: Kurban adına sahte hesaplar oluşturarak ve bu oluşturulan sahte hesaplar yoluyla tehdit ve zorbalığı sürdürmek.

Kandırma: Başkalarının çeşitli, gizli bilgilerini yayınlayarak ve bunları çarpıtarak insanları aldatmak, dolandırmak.

Manipüle: Kurbanın kendisi gibi davranmak.

Siber Zorbalıktan Korunmanın İpuçları Nelerdir?

Her şeyden önce iletişim araçları ve internet bilinçli kullanılmalıdır.

Ele geçirilmesi ve tahmin edilmesi zor kullanıcı şifresi belirlenmelidir.

Güvenlik (antivirüs vb.) yazılımları güncel olmalıdır.

Yüz yüze ilişkilerdeki etik kurallar sanal ortamda da aynıyla uygulanmalıdır.

Tanımadığınız kişilerden gelen mesajları okumamak, onaylamamak, paylaşmamak ve engellemek sizi her zaman daha güvenli kılar.

Kişisel bilgileriniz size özeldir, başkalarıyla paylaşılmamalıdır.

Web sitelerini gezinirken şüpheci olun, bilginin kaynağını araştırın ve kişisel bilgilerinizi her web sitesinde paylaşmayın.

Size gelen kimliği bilinmeyen maillere dikkat edin. Sahte hesap olma ihtimalini göz önünde bulundurun ve bu gibi durumlarda dikkatli olun.

Gerçek hayattaki davranış biçimi sanal ortamda da korunmalı ve siber zorbalığın suç olduğu bilinmelidir.

Yukarıda sayılanlara ilave olarak, internet kullanıcıları “öz denetimin” kendilerinde olduğunu bilmeli ve bu bilinçle hareket etmelidirler. Böylece sanal ortamın tehdit ve saldırılarına maruz kalma ihtimali, sahip olunan bu bilinçle yok denecek kadar azalacaktır.

Siber zorbalığa maruz kalan kullanıcı hukukî yollardan hakkını aramak için ilk olarak adli makamlara suç duyurusunda bulunup yasal süreci başlatabilmektedir. Bunun yanında özellikle sosyal paylaşım siteleri ve benzeri internet siteleri üzerinden siber zorbalık, kişilik hakkı ihlali, özel hayatın gizliğini ihlal eden içeriklerle karşılaşılmış olması durumunda “uyar-kaldır” yöntemiyle yasadışı veya zararlı içeriğin kaldırılmasına yönelik bildirimler önce içerik veya erişim sağlayıcıya iletilerek ilgili içeriğin kaldırılması için ihtarda bulunulmalıdır. İlgili sitelerin bildirim seçeneğinden şikâyet süreci başlatılarak sorunun giderilmesi talep edilebilmektedir. İnternet sitelerinin bilgilerine ulaşmak için internet.btk.gov.tr adresinde bulunan site bilgileri sorgu sayfasından yararlanılabilir. Bu adreste yayınlanan “İnternet İçerik Şikâyet Süreçleri ve İletişim Bilgileri” linkinden popüler sosyal ağların iletişim bilgileri ve izlenmesi gereken yol internet kullanıcılarına sunulmuştur.

Siber Zorbalık ile ilgili aşağıdaki linkteki video da size yol gösterebilir:
https://www.youtube.com/watch?v=4cEDB2BKe4o

Facebook’ta yaşanan bir siber zorbalığı ve kötüye kullanımı şikâyet etmek için:
https://www.facebook.com/help/420576171311103/

Facebook’un Zorbalığı Önleme Merkezi bu konuda önemli bir kaynak:
https://www.facebook.com/safety/bullying

Twitter’da yaşanan bir siber zorbalığı ve kötüye kullanımı şikâyet etmek için:
https://support.twitter.com/groups/57-safety-security/topics/240-online-safety-basics/articles/15794-abusive-behavior

Youtube’da yaşanan bir siber zorbalığı ve kötüye kullanımı şikâyet etmek için:
https://support.google.com/youtube/answer/2802268?hl=tr&ref_topic=2803240

 

UNUTMA!

Zorbalık, her yerde zorbalıktır. Okulda, oyunda, arkadaşlar arasında veya internette olması fark etmiyor. Zorbalığa uğruyorsanız, ortada bir “Zorbalık” vardır!

Siber Zorba Olmayın!

Hiç kimseyle kavga etmeyin!

Hiç kimseyi tehdit etmeyin.

Hiç kimseye lakap takmayın.

Hiç kimseyi dışlamayın.

Hiç kimseyle alay etmeyin.

Kaba ve incitici sözler kullanmayın.

Başkalarına zarar vermeyin.

Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın.

Bilmediğiniz konular hakkında yorum yapmayın.

Sahte bir kimliğe bürünmeyin.

Tanımadığınız kişilerle konuşmayın.

Başkalarına ait fotoğrafları ve bilgileri izinsiz kullanmayın.

Bilmediğiniz sitelere girmeyin ve şüpheli linklere tıklamayın.

Ele geçirilmesi ve tahmin edilmesi zor güçlü şifreler kullanın.

Kendinize yapılmasını istemediğiniz bir şeyi başkalarına yapmayın.

Üzmemek ve üzülmemek için saygılı bir internet kullanıcısı olun.

Bütün insanlara karşı saygılı ve merhametli olun.

“Siber Zorba” olmayın ve size “Siber Zorbalık” yapılmasına izin vermeyin.